Openbare laadpalen in Nederland: aantallen, betalen en aanvragen

Eind juni 2026 telde Nederland 215 845 laadpunten voor iedereen, waarvan 129 069 dag en nacht openbaar langs de weg (RVO). Ruim 3% van alle laadpunten zijn snelladers. Heb je geen oprit, dan kun je in de meeste gemeenten een openbare laadpaal aanvragen, meestal kosteloos.

Gepubliceerd op 27-10-2026 · Door het Voldt® productteam

215 845

publieke en semipublieke laadpunten, juni 2026 (RVO)

De RVO telt drie soorten laadpunten. Er staan 129 069 reguliere publieke laadpunten langs de openbare weg, die dag en nacht toegankelijk zijn. Daarnaast zijn er 80 126 semipublieke punten, bijvoorbeeld in parkeergarages en bij winkels, en 6 650 snelladers (RVO, juni 2026).

Thuis hangen er naar schatting nog eens 650 000 laadpunten (RVO, december 2024), tegenover 757 165 volledig elektrische personenauto's (RVO, juli 2026). Veel rijders laden dus op eigen terrein. Wie geen oprit heeft, is aangewezen op de paal in de straat, de parkeergarage of het werk.

Het aantal snelladers groeit, maar blijft klein naast de laadpalen: van 1 695 eind 2020 naar 7 210 in juli 2026 (RVO). Het meeste laden gebeurt dus langzaam, op plekken waar de auto toch al staat.

Een laadpaal levert wisselstroom (AC), en de lader in je auto zet die om. De auto bepaalt dus het maximum: een auto met een lader van 11 kW laadt aan een paal van 22 kW met 11 kW. Openbare AC-laadpunten die sinds 18 november 2017 zijn geplaatst of vernieuwd, hebben een Type 2-aansluiting (AFIR). Veel palen hebben alleen een stopcontact, dus de kabel neem je zelf mee. Thuis laad je met dezelfde kabel aan een wallbox met maximaal 11 kW, als je huis een driefase-aansluiting heeft.

Een snellader zet de stroom zelf om en stuurt gelijkstroom (DC) rechtstreeks naar de accu. De kabel zit vast aan de lader en heeft een CCS-stekker, verplicht op nieuwe openbare snelladers. Hoe snel je auto laadt, hangt af van de accu, de temperatuur en hoe vol hij al is.

Sinds 13 april 2024 geldt in de hele EU de AFIR-verordening. Elk publiek laadpunt dat sindsdien is geplaatst, moet ad hoc laden mogelijk maken, dus zonder contract. Nieuwe laadpunten vanaf 50 kW hebben een betaalautomaat voor betaalkaarten, en bestaande laadpunten vanaf 50 kW langs de belangrijkste TEN-T-wegen moeten er uiterlijk 1 januari 2027 een hebben (AFIR, artikel 5).

Vanaf 50 kW moet de ad-hocprijs per geleverde kWh gelden en vooraf op het laadstation staan, met een eventueel minutentarief apart. Onder 50 kW moeten alle prijsonderdelen vóór het laden duidelijk zijn. Laadpassen en apps blijven werken, en hun prijs kan hoger of lager uitkomen dan de ad-hocprijs.

Een gemiddelde prijs per land zegt weinig. Het Europese waarnemingscentrum voor alternatieve brandstoffen (EAFO) probeerde die te berekenen en concludeerde dat het niet kon, omdat de tarieven per aanbieder en per betaalvorm te sterk verschillen (EAFO, 2022). Vergelijk dus bij de paal of in de app.

De meeste gemeenten, maar niet allemaal, plaatsen op verzoek een openbare laadpaal (ANWB). De voorwaarden verschillen per gemeente, maar de kern is overal gelijk: je rijdt elektrisch, je kunt niet op eigen terrein laden en er staat geen openbare paal dichtbij. De gemeente Best rekent bijvoorbeeld met een straal van 150 meter (beleidsregels gemeente Best).

De paal komt bij een openbare parkeerplaats en is daarna van iedereen: andere elektrische rijders mogen er ook laden. Een aanvraag kost vaak veel tijd, dus vraag de paal aan zodra je weet dat je elektrisch gaat rijden (ANWB).

Heb je wel een oprit, dan plaats je zelf een laadpunt. Het Besluit bouwwerken leefomgeving schrijft voor dat zo'n installatie aan NEN 1010 voldoet.

Sinds 13 april 2024 laat elke nieuwe publieke lader in de EU je laden zonder contract, en nieuwe laders vanaf 50 kW nemen een betaalkaart en tonen de prijs per kWh vooraf (AFIR). Noorwegen legde dezelfde regels in juni 2026 vast in een eigen wet, en het Verenigd Koninkrijk heeft eigen regels met contactloos betalen.

Een Nederlandse laadpas werkt in het buitenland alleen via roaming, en de prijs kan daar anders uitvallen. Wil je zonder pas laden, dan betaal je bij nieuwe laders in de EU gewoon met je betaalkaart (AFIR).